وسایل گرانبهای شیشه ای و آنتیک
وسایل گرانبهای شیشه ای و آنتیک؛ معرفی ۶ نوع شیشه کلکسیونی

آنچه در این مطلب می خوانیم :

آیا جزو آن دسته افرادی هستید که وسایل گرانبهای شیشه ای و آنتیک را در زیباتر نشان دادن دکوراسیون خانه خود استفاده می‌کنید؟ آیا ظروف شیشه‌ای آنتیک را نسبت به انواع دیگر ظروف شیک‌تر می‌دانید؟ اگر جواب شما به این سؤالات مثبت است، شما را به مطالعه ادامه این مقاله وتمام دعوت می‌کنیم.

انواع وسایل گرانبهای شیشه ای و آنتیک

در میان وسایل گرانبهای شیشه ای و آنتیک، ظروفی با رنگ‌ها، بافت‌ها، سبک‌های تولید و دوره‌های تاریخی متفاوت دیده می‌شوند. برای شناخت این آثار باید توجه داشت که نام‌هایی مانند Depression و Carnival به گروه‌های شناخته‌شده‌ای از ظروف شیشه‌ای اشاره دارند؛ درحالی‌که Hobnail نوعی بافت برجسته و Moonstone نام یک طرح مشخص از شیشه‌های کلکسیونی است. به همین دلیل، بعضی ظروف می‌توانند ویژگی‌های چند گروه را هم‌زمان داشته باشند. همچنین شهرت یک نوع شیشه به معنای ارزش مالی بالای تمام نمونه‌های آن نیست و هنگام خرید باید سازنده، قدمت، طرح و وضعیت فیزیکی هر قطعه به‌صورت جداگانه بررسی شود. در ادامه، با شش گروه و سبک شناخته‌شده از ظروف شیشه‌ای قدیمی آشنا می‌شویم.

پیشنهاد نویسنده:
لوستر شیشه ای آنتیک
اجناس شیشه ای آنتیک

انواع وسایل گرانبهای شیشه ای و آنتیک

شیشه Depression

شیشه Depression  یک نوع وسایل گرانبهای شیشه ای و آنتیک است که در دوران رکود بزرگ، از اواخر دهه ۱۹۲۰ میلادی تا اوایل دهه ۱۹۴۰ میلادی در ایالات متحده آمریکا به تولید انبوه رسید. اغلب به عنوان یک کالای تبلیغاتی هدیه داده می‌شد یا با قیمت پایین فروخته می‌شد. شیشه Depression در رنگ‌های مختلفی مانند صورتی، سبز، آبی، کهربایی و شفاف ساخته شده که دارای الگوهای هندسی یا نقوش گل است. برخی از محبوب‌ترین سازندگان شیشه‌های Depression  عبارت‌اند از: شیشه فدرال، هازل اطلس، شیشه هاکینگ و مکبث ایوانز. با وجود محبوبیت شیشه‌های Depression در میان کلکسیونرها، بسیاری از این ظروف در زمان تولید کالاهای ارزان‌قیمت و پرتیراژ بودند. ارزش امروزی هر قطعه به عواملی مانند طرح، رنگ، کمیابی و سلامت آن بستگی دارد و تمام نمونه‌های باقی‌مانده لزوماً گران‌بها نیستند.

شیشه Carnival

شیشه Carnival نوعی وسایل گرانبهای شیشه ای و آنتیک بوده که دارای روکش رنگین کمانی است که با مشاهده از زوایای مختلف رنگ‌های مختلفی را منعکس می‌کند. اولین بار در اوایل دهه ۱۹۰۰ میلادی توسط شرکت شیشه فنتون تولید شد که آن را Iridescent Ware  نامید. تولیدکنندگان دیگر مانند نورث وود، امپریال، دوگان و میلرزبورگ نیز از این روش پیروی کردند. شیشه کارناوال به دلیل تقلید از شیشه هنری گران قیمت استودیو تیفانی به عنوان «Poor Man’s Tiffany» نیز شناخته می‌شد. شیشه کارناوال در اشکال و الگوهای مختلفی مانند حیوانات، میوه‌ها، گل‌ها و ستاره‌ها وجود دارد. شرکت Fenton Art Glass در اواخر سال ۱۹۰۷ میلادی مجموعه‌ای از ظروف شیشه‌ای قالبی با جلای رنگین‌تاب را با نام Iridescent Ware معرفی کرد. این جلوه رنگین‌کمانی با استفاده از مواد فلزی مخصوص روی سطح شیشه داغ ایجاد می‌شد و بعدها چنین محصولاتی با عنوان Carnival Glass شهرت یافتند.

شیشه Milk

شیشه Milk یا Milk Glass نوعی شیشه مات یا نیمه‌شفاف است که بیشتر به رنگ سفید و عاجی شناخته می‌شود، اما نمونه‌هایی با رنگ‌های دیگر نیز دارد. پیشینه تولید شیشه‌های سفید مات به هنر شیشه‌گری ونیز در سده‌های میانه بازمی‌گردد و ساخت این محصولات در دوره‌های بعد در اروپا و آمریکا گسترش یافت. شیشه‌های شیری در قالب ظروف پذیرایی، گلدان، جاشمعی و اشیای تزئینی تولید شده‌اند و ممکن است دارای نقش‌های برجسته، لبه‌های موج‌دار یا طرح‌های گل‌دار باشند. از تولیدکنندگان شناخته‌شده نمونه‌های کلکسیونی آن می‌توان به Fenton، Westmoreland و McKee اشاره کرد. برای بررسی ارزش یک قطعه شیشه شیری، شناخت سازنده، طرح، قدمت و وضعیت سلامت آن اهمیت دارد.

شیشه Moonstone

شیشه Moonstone یکی از طرح‌های شناخته‌شده شرکت Anchor Hocking است که در دهه ۱۹۴۰ میلادی تولید می‌شد. این ظروف معمولا بدنه‌ای شفاف دارند و برجستگی‌های سطح یا لبه‌های آن‌ها با جلوه‌ای سفید و نیمه‌شفاف، شبیه سنگ اوپال، دیده می‌شود. بسیاری از محصولات این مجموعه دارای بافت برجسته Hobnail هستند و در شکل‌هایی مانند بشقاب، کاسه، فنجان و ظروف تزئینی ساخته شده‌اند. برای شناسایی نمونه‌های قدیمی Moonstone باید به فرم ظرف، الگوی برجستگی‌ها، کیفیت رنگ اپال‌مانند و مشخصات تولیدکننده توجه کرد. شباهت ظاهری این ظروف با برخی محصولات شرکت‌های دیگر به این معناست که صرف وجود برجستگی یا رنگ سفید، اصالت Moonstone را ثابت نمی‌کند.

شیشه Hobnail

Hobnail نام نوعی طرح برجسته در شیشه‌سازی است که با برآمدگی‌های کوچک و منظم روی سطح ظرف شناخته می‌شود. این بافت ممکن است روی شیشه‌های شفاف، رنگی، شیری یا اپال‌مانند اجرا شود و به همین دلیل Hobnail را نباید صرفاً یک نوع شیشه مات دانست. ظروف دارای این طرح در دوره‌ها و کارگاه‌های مختلف تولید شده‌اند و شرکت Fenton از شناخته‌شده‌ترین تولیدکنندگان نمونه‌های کلکسیونی آن است. گلدان، پارچ، کاسه و ظروف تزئینی از محصولات رایج دارای بافت Hobnail هستند. برای تشخیص قدمت و ارزش این آثار، باید علاوه بر برجستگی‌های سطح، شکل ظرف، رنگ، نشان سازنده و تطابق آن با نمونه‌های مستند بررسی شود.

شیشه Jadeite

Jadeite یا Jade-ite به گروهی از ظروف شیشه‌ای مات با رنگ سبز روشن و ظاهری شبیه سنگ یشم گفته می‌شود. این محصولات از دهه ۱۹۳۰ میلادی در آمریکا محبوب شدند و در شکل‌هایی مانند فنجان، بشقاب، کاسه، ظروف نگهداری مواد غذایی و لوازم آشپزخانه تولید شدند. شرکت‌هایی مانند McKee و Jeannette از تولیدکنندگان قدیمی این ظروف بودند و بعدها Anchor Hocking نیز نمونه‌های شناخته‌شده‌ای را با نام تجاری Fire-King عرضه کرد. امروزه Jadeite در میان مجموعه‌داران ظروف شیشه‌ای قدیمی طرفداران زیادی دارد؛ بااین‌حال، برای تشخیص نمونه‌های تاریخی از تولیدات جدید باید به مهر کارخانه، مدل، رنگ، فرم بدنه و دوره تولید توجه کرد. سبز بودن شیشه به‌تنهایی برای تعیین قدمت یا اصالت آن کافی نیست.

شیشه Jadeite

روش تشخیص ظروف شیشه‌ای آنتیک

شناسایی وسایل گرانبهای شیشه ای و آنتیک می‌تواند یک کار چالش برانگیز باشد، زیرا انواع، سبک‌ها و سازندگان بسیاری از وسایل آنتیک شیشه‌ای وجود دارد. با این حال، سرنخ‌هایی وجود دارد که می‌تواند به شما در تعیین قدمت و ارزش ظروف شیشه‌ای خود کمک کند. در اینجا چند نکته برای کمک به شما بیان کردیم.

توجه به هرگونه علامت یا امضا روی شیشه

در راهنمای خرید آنتیک شیشه‌ای باید توجه کنید که برخی از شیشه‌سازان مانند: فنتون، هیزی یا کمبریج، نام یا لوگوی خود را در پایین یا کنار شیشه می‌زدند. می‌توانید از منابع آنلاین برای مقایسه نشانه گذاری‌های خود با نمونه‌های شناخته شده استفاده کنید.

توجه به هرگونه علامت یا امضا روی شیشه

بررسی شکل و طرح لیوان

دوره‌ها و مناطق مختلف سبک‌های متمایزی از شیشه‌سازی داشتند، مانند هنر نو، هنر دکو یا ویکتوریا. همچنین می‌توانید به دنبال الگوهای خاصی باشید که مشخصه سازندگان خاص یا انواع شیشه است، مانند Hobnail ، Carnival  یا  Depression.

بررسی رنگ و کیفیت شیشه

رنگ، میزان شفافیت، بافت سطح و کیفیت ساخت می‌توانند سرنخ‌هایی برای شناسایی وسایل گرانبهای شیشه ای و آنتیک باشند. برای مثال، بعضی شیشه‌های قدیمی حاوی ترکیبات اورانیوم در برابر نور فرابنفش، درخششی سبزرنگ نشان می‌دهند. بااین‌حال، واکنش به نور فرابنفش به‌تنهایی نمی‌تواند قدمت، اصالت یا سازنده ظرف را مشخص کند و برای شناسایی قطعی ترکیبات، ممکن است بررسی تخصصی لازم باشد. یکی دیگر از نشانه‌های مهم، علامت پونتیل (Pontil Mark) در بخش زیرین بعضی ظروف شیشه‌ای دست‌ساز است. این علامت معمولاً در محل جداشدن میله نگهدارنده از کف ظرف ایجاد می‌شود و می‌تواند اطلاعاتی درباره روش تولید ارائه دهد. البته وجود یا نبود آن به‌تنهایی برای تعیین سن ظرف کافی نیست. برای تشخیص دقیق‌تر شیشه‌های آنتیک، بهتر است این نشانه‌ها در کنار فرم ظرف، خطوط قالب، مهر سازنده، طرح و نمونه‌های تاریخی مستند بررسی شوند.

مشورت با یک کارشناس یا ارزیاب

اگر در مورد وسایل گرانبهای شیشه ای و آنتیک خود مطمئن نیستید یا می‌خواهید ارزش دقیق آن را بدانید، می‌توانید از یک فروشنده آنتیک فروشی، خانه حراج یا خدمات آنلاین مشاوره حرفه‌ای بگیرید. آنها می‌توانند به شما در شناسایی و ارزیابی ظروف شیشه‌ای خود بر اساس شرایط، نادر بودن و تقاضای بازار کمک کنند.

چه عواملی بر ارزش وسایل گرانبهای شیشه ای و آنتیک تاثیر دارند؟

برای تعیین ارزش وسایل گرانبهای شیشه ای و آنتیک، شناخت نوع شیشه تنها اولین مرحله است؛ زیرا عواملی مانند نام کارخانه سازنده، طرح تولید، رنگ، کمیابی و وضعیت فیزیکی نیز بر قیمت اثر می‌گذارند. برای مثال، دو ظرف از خانواده شیشه‌های Depression ممکن است از نظر ظاهر مشابه باشند، اما تفاوت در طرح، رنگ یا تعداد نمونه‌های باقی‌مانده باعث اختلاف ارزش کلکسیونی آن‌ها شود. همچنین وجود لب‌پریدگی، ترک، کدری ناشی از تخریب شیشه یا ترمیم غیراصولی می‌تواند بر ارزش اثر تاثیر منفی بگذارد. در مقابل، حفظ برچسب اصلی، مستندات سازنده یا کامل بودن یک سرویس ممکن است برای بعضی مجموعه‌داران اهمیت داشته باشد. هنگام خرید یا فروش ظروف شیشه‌ای قدیمی، بهتر است مشخصات اثر با نمونه‌های مستند و قیمت معاملات انجام‌شده مقایسه شود؛ زیرا قدیمی بودن یا تعلق داشتن به یک گروه مشهور، به‌تنهایی به معنای گران‌بها بودن تمام نمونه‌های آن نیست.

روش اصولی تمیز کردن وسایل گرانبهای شیشه ای و آنتیک

تمیزکردن وسایل گرانبهای شیشه ای و آنتیک باید با توجه به جنس، قدمت، وضعیت سطح و نوع تزئینات انجام شود. برخلاف ظروف شیشه‌ای معمولی، بعضی آثار تاریخی دارای رنگ‌آمیزی، طلاکاری، پوشش‌های حساس یا نشانه‌های فرسودگی شیمیایی هستند که ممکن است بر اثر تماس با آب و مواد شوینده آسیب ببینند. به همین دلیل، بهتر است پیش از هر اقدامی شرایط اثر بررسی شود و تمیزکاری از کم‌خطرترین روش ممکن آغاز شود.

مرحله روش پیشنهادی
۱. بررسی وضعیت شیشه قبل از تمیزکاری، سطح ظرف را از نظر ترک، لب‌پریدگی، پوسته‌شدن تزئینات، مرمت‌های قدیمی و کدری غیرعادی بررسی کنید. در صورت مشاهده نشانه‌های تخریب، از شست‌وشوی خانگی خودداری کنید.
۲. گردگیری ملایم برای آثار سالم، گردوغبار سطحی را با قلم‌موی نرم و تمیز بردارید. هنگام کار، ظرف را از قسمت بدنه و با حمایت کافی نگه دارید و از فشار به دسته‌ها یا لبه‌های ظریف خودداری کنید.
۳. شست‌وشوی محدود آثار سالم فقط در مورد ظروف مقاوم و بدون تزئینات حساس، می‌توان طبق شرایط اثر از آب ولرم و مقدار کمی مایع ظرف‌شویی ملایم استفاده کرد. برای جلوگیری از ضربه، کف محل شست‌وشو را با سطح نرم محافظت کنید.
۴. بررسی لکه‌ها و کدری اگر کدری با تمیزکاری ملایم برطرف نشد، از سرکه، مواد اسیدی، الکل، پاک‌کننده رنگ، برنج، عدس و سایر مواد ساینده استفاده نکنید. کدری ممکن است نتیجه تخریب شیمیایی شیشه باشد و به بررسی متخصص مرمت نیاز داشته باشد.
۵. خشک‌کردن و نگهداری در صورت مجاز بودن شست‌وشو، رطوبت اضافی را با پارچه نرم و بدون پرز بگیرید و اجازه دهید ظرف در محیطی با دمای متعادل خشک شود. از سشوار، حرارت مستقیم و تغییر ناگهانی دما خودداری کنید.

نکته مهم: ظروف شیشه‌ای آنتیک دارای ارزش تاریخی یا کلکسیونی بالا را نباید بدون بررسی وضعیت سطح و تزئینات شست‌وشو داد. همچنین بهتر است از قراردادن آن‌ها در ماشین ظرف‌شویی خودداری شود؛ زیرا حرارت، شوینده‌ها و فشار مکانیکی می‌توانند به اثر آسیب برسانند. برای نمونه‌های شکننده، ترک‌خورده یا دارای کدری ناشی از تخریب شیشه، مشورت با متخصص حفاظت و مرمت ضروری است.

خرید و فروش وسایل گرانبهای شیشه ای و آنتیک در وتمام

اگر به جمع‌آوری ظروف شیشه‌ای قدیمی و آثار کلکسیونی علاقه دارید، وتـمام بستری برای مشاهده، خرید، فروش و شرکت در مزایده اشیای آنتیک فراهم کرده است. قبل از خرید وسایل گرانبهای شیشه ای و آنتیک، بهتر است ویژگی‌هایی مانند نام سازنده، طرح، قدمت، وضعیت سلامت و مرمت‌های احتمالی اثر را بررسی کنید. همچنین مقایسه مشخصات و قیمت کالا با نمونه‌های مشابه می‌تواند به تصمیم‌گیری آگاهانه‌تر کمک کند. اگر ظروف شیشه‌ای قدیمی در اختیار دارید و درباره ارزش یا اصالت آن‌ها مطمئن نیستید، می‌توانید قبل از عرضه، شرایط استفاده از خدمات کارشناسی و فروش آثار در وتمام را بررسی کنید. همچنین در صورت داشتن ظروف شیشه‌ای و دیگر وسای قدیمی نیز می‌توانید از طریق همین فروشگاه اقدام به فروش آنتیک خود کنید.

سخن پایانی

وسایل گرانبهای شیشه ای و آنتیک به دلیل تنوع در رنگ، طرح، شیوه تولید و پیشینه تاریخی، از گروه‌های موردعلاقه مجموعه‌داران هستند. شیشه‌های Depression، Carnival، Milk، Moonstone، Hobnail و Jadeite هرکدام ویژگی‌های ظاهری و تاریخی خاص خود را دارند؛ بااین‌حال، ارزش کلکسیونی آن‌ها به عواملی مانند اصالت، سازنده، کمیابی و وضعیت سلامت بستگی دارد. برای خرید و نگهداری این آثار، شناخت ویژگی‌های هر گروه و پرهیز از روش‌های تمیزکاری نامناسب اهمیت زیادی دارد. در مورد نمونه‌های کمیاب یا دارای آسیب، بهتر است پیش از تمیزکردن، تعمیر یا فروش از نظر کارشناس استفاده شود.

سوالات متداول

۱. معروف‌ترین انواع ظروف شیشه‌ای آنتیک و کلکسیونی کدام‌اند؟

شیشه‌های Depression، Carnival، Milk Glass، Moonstone، Hobnail و Jadeite از گروه‌ها و سبک‌های شناخته‌شده ظروف شیشه‌ای کلکسیونی هستند. البته بعضی از این نام‌ها به دوره تولید و بعضی به نوع بافت یا طرح اشاره می‌کنند و ممکن است ویژگی‌های آن‌ها با یکدیگر هم‌پوشانی داشته باشد.

۲. آیا تمیز کردن ظروف شیشه‌ای آنتیک در خانه امکان‌پذیر است؟

برخی ظروف شیشه‌ای قدیمی که بدنه سالم و سطح مقاومی دارند، با روش‌های ملایم قابل تمیزکردن هستند؛ اما این موضوع برای تمام آثار صدق نمی‌کند. اگر ظرف دارای ترک، کدری غیرعادی، تزئینات حساس یا مرمت قدیمی است، بهتر است بدون نظر متخصص شسته نشود.

۳. آیا تمام وسایل شیشه‌ای قدیمی ارزش مالی بالایی دارند؟

خیر. قدمت یا تعلق داشتن به یک گروه مشهور مانند Depression یا Carnival به‌تنهایی نشان‌دهنده ارزش مالی بالا نیست. نام سازنده، طرح، رنگ، کمیابی، اصالت و وضعیت فیزیکی از عوامل مهم ارزش‌گذاری هستند.

۴. آیا ظروف شیشه‌ای آنتیک برای سرو غذا و نوشیدنی مناسب هستند؟

این موضوع به نوع شیشه، ترکیبات آن، وضعیت سطح و سوابق تعمیر بستگی دارد. بعضی ظروف تاریخی مانند کریستال‌های سربی ممکن است برای نگهداری طولانی نوشیدنی مناسب نباشند. اگر ترکیبات و ایمنی ظرف مشخص نیست، استفاده تزئینی و کلکسیونی انتخاب محتاطانه‌تری است.

«این مطلب به تأیید کارشناسان وتمام منتشر شده است»

به دلیل اهمیت و حساسیت اطلاعات مربوط به وسایل آنتیک، تمامی مطالب سایت وتمام توسط تیم تولید محتوا و با تأیید نهایی کارشناسان ارشد مجموعه ارائه می‌شوند. وتمام خود را مسئول ارائه اطلاعات جامع، دقیق و درست در حوزه آنتیک می‌داند و در این مسیر از هیچ تلاشی دریغ نمی‌کند.به دلیل اهمیت و حساسیت در ارائه اطلاعات عتیقه آنتیک، تمامی مطالب وتمام توسط تیم تولید محتوا با تایید نهایی کارشناسان ارشد می‌شود. وتمام خود را مسئول ارائه اطلاعات جامع، دقیق و درست در حوزه عتیقه آنتیک می‌داند و در این مسیر از هیچ تلاشی دریغ نمی‌کند.