نقاره از قدیمیترین و مهمترین سازهای ایرانی هست که بیشترمون کم و بیش باهاش آشنا هستیم؛ ولی قدمت این ساز واقعاً چقدره و به چه عصری برمیگرده؟ اینجاست که مطالعه تاریخچه ساز نقاره اهمیت پیدا میکنه. یه تاریخچه که همه اطلاعات لازم رو در مورد این ساز در اختیارمون بذاره.
توی این مقاله وتمام تاریخچه نقاره رو براتون توضیح دادیم تا خیلی سریع، همه چیزهای لازم در مورد این ساز رو بدونین. توی این راهنما، تعریف کوتاهی از خود نقاره، نقارهخانه و سازهایی که همراه نقاره نواخته میشدن، اومده تا یه قطعه کوچیک از تاریخ این سرزمین رو یاد بگیرین!
کارشناس قدمت عتیقه | تشخیص اصالت و قیمت اجناس آنتیک
تشخیص قدمت و اصالت یک شیء قدیمی، تنها با نگاه کردن به ظاهر آن امکان پذیر نیست. بسیاری از اشیایی که امروزه…
نقاره چیست؟
نقاره از انواع سازهای کوبهای است که از اتصال دو طبل کوچک به یکدیگر تشکیل و با کوبیدن دو چوب روی آن، نواخته میشود. روی نقاره نیز پوست گوساله، بز و یا شتر کشیده میشود. سایز این ساز بسته به محل ساخت آن، متفاوت است و در اندازههای مختلف تولید میشوند.
وسایل نقاره زنی
به طور کلی برای نقارهزنی در گذشته از ۴ نوع طبل استفاده میشد:
- سرچاشنی: یک نوع طبل کوچک و چدنی که دارای صدای بمی است و به عنوان طبل اصلی در تمام مدت نقاره نوازی، نواخته میشود.
- گاه بر گاه: گاه بر گاه یا گورگه طبل فلزی نسبتاً بزرگ و شبیه سطل یا گلدان است. صدای آن هم بلندتر از سه طبل دیگر شنیده می شود؛ به طوری که تا شعاع چند کیلومتری می توانید آن را بشنوید.
- تخم مرغی: این نوع طبل از طبل گاه بر گاه کوچکتر است و از نظر صدا هم بین طبل سرچاشنی و گاه بر گاه قرار میگیرد.
- ساده: یک طبل کوچک که همزمان با طبل گاه بر گاه و تخممرغی کوبیده میشود و صدای آن شبیه طبل تخممرغی است.
7 ایده برای کلکسیون وسایل آنتیک | کارشناسی عتیقه جات
هر شی قدیمی امضایی از تاریخ است که منتظر نگاه شماست؛ اما ساختن یک کلکسیون اصیل، فراتر از سلیقه، یک هنر است…
نقارهخانه و مراسم نقاره نوازی
نقارهخانه در حقیقت یک برج یا در کل، مکانی است که صبحگاه و عصرگاه نقارهچیها در آنجا به کوبیدن طبل مشغول میشوند.
مراسم نقارهزنی نیز از جمله قدیمیترین آیین است که پیش از رواج یافتنش در اماکن متبرکه رضوی نیز در ایران و دیگر کشورها وجود داشته. این آیین از ایران به کشورهای دیگر منتقل شده و در مواقعی مانند جنگ، صلح، جشن و عزا اجرا میشده. آیین نقاره کوبی هنگام آغاز جنگ در ایران در کتاب مارکوپولو نیز آمده است.
تاریخچه ساز نقاره
اختلافات خاصی در مورد قدمت نقاره فارس و کرمان در ایران وجود دارند. برخی از شاعران مانند نظامی استفاده از این ساز را به عصر پیشدادیان نسبت دادهاند. در کل نواختن نقاره کرمان و دیگر مناطق از عهد باستان در شهرهای مهم ایران اجرا میشده و هر روز قبل از طلوع و غروب خورشید، از طریق نقاره نوازی به استقبال و بدرقه آن میرفتند.
ویلیامز جکسون در طول سفر اکتشافی خود به ایران، در سفرنامهاش ذکر میکند که نقاره نوازی در زمان غروب آفتاب نشانهای از دوران باستان خورشیدپرستی بوده.
صادرات اجناس آنتیک | 4 عتیقه که صادرات آنها غیرقانونی است!
این روزها که بازار خرید و فروش اجناس آنتیک حسابی داغه، خیلی ها به فکر صادرات اجناس آنتیک مثل دکوری و ظروف،…
این آیین پس از حمله مسلمانان و ورود اسلام نیز همچنان در فرهنگ ایران باقی ماند. نقاره کردستان و دیگر مناطق ایران آن چنان اهمیت داشته که یک نقارهخانه مخصوص پایتخت وجود داشته و در صورت تغییر حکومت، اولین نشانه نظام جدید، تصرف این مکان بوده است.
در دوره صفویه نقارهزنی ابتدا در پایتخت اجرا میشد؛ اما بعدها به شهرهای بزرگ دیگر هم راه یافت و مراسمهایی مانند جشن پیروزی، تاجگذاری، تولد شاه یا شاهزاده، خلعت پوشی امیران و… اجرا میشد.
بعدها در سلسله افشاریه که شهر مشهد به یکی مراکز سیاسی مهم تبدیل شد، مراسم نقاره کوبی در لیست آیینهای محبوب در این منطقه قرار گرفت و تا قرن نهم مختص مراسمهای مذهبی و ملی بود و سپس در مراسمهای دیگر نیز به کار گرفته شد.
در دوران زندیه و قاجار این سنت بیش از پیش محبوب شد و علاوه بر مراسمهای متداول، در مناسبتهای تازه مانند اسبدوانی دربار، شتر گردانی، عید قربان، مراسم سلام در روزهای عید و اعلام قرق در شب نیز به اجرا درآمد.
در عصر قاجار، نقاره مازندران و گیلان و یا دیگر مناطق، در برج مخصوص اقامتگاه شاه و در پایتخت به صدا درمیآمد. در این دوره به نقارهخانه، کرناخانه گفته میشد و نوازندگان آن نیز عملجات شکوه خطاب میشدند.
مراحل و هزینههای صدور گواهی رسمی عتیقه
اگر قصد خرید یا فروش آنتیک را دارید، احتمالاً با یک سؤال جدی روبهرو هستید: «چطور می شود اصالت و وضعیت حقوقی…
البته در اواخر حکومت ناصرالدین شاه، آلات موسیقی اروپایی وارد کشور شدند و کمکم وجود نقارهخانهها کمرنگ شد و آیین نقارهزنی نیز بیشتر جنبه تشریفاتی پیدا کرد؛ اما نقارهخانه در پایتخت همچنان یک مکان مهم محسوب میشد. به طوری که رضا خان پس از به دست گرفتن حکومت تهران، نقارهخانه را تصرف کرد و مکان آن را به سر در ارگ تهران تغییر داد و یک نقارهخانه جدید در سر در باغ ملی ساخت.
به دلیل گذشت زمان و کمرنگ شدن این آیین، نقاره نوازی در دوران پهلوی منسوخ شد و تنها در مشهد و نقارهخانه امام هشتم و تنها در مواقع خاص انجام میشود. این ساز در برخی کشورهای آسیای مرکزی مانند تاجیکستان و ازبکستان برای استقبال رسمی از مهمانان استفاده میشود.
نیمه عمر برای تشخیص آنتیک؛ روشی علمی برای تخمین قدمت عتیقه
تا حالا براتون سؤال شده که طول عمر آثار باستانی هزاران ساله چگونه تعیین میشود؟ روش تشخیص سکه عتیقه چیه یا باستان…
خرید انواع ساز آنیتک از وتمام
اگه به سازهای آنتیک مثل نقاره قدیمی که یه نشونه از فرهنگ و سنت باستان ایران هستند، علاقه دارین، به بهترین جای ممکن اومدین. اینجا توی وتمام ما مزایداتی برگزار میکنیم که میتونین از طریقشون، باارزشترین و قدیمیترین آنیتکها رو خریداری کنین؛ پس همین حالا از فرصت استفاده کنین و با خرید آنتیک از ما، کلکسیون جذابتون رو تکمیل کنین!
کلام آخر
نوشتن تاریخچه ساز نقاره کار به نسبت پیچیدهای است؛ چرا که اولین استفاده از این ساز به عهد باستان برمیگردد و بسیاری از کشورها از جمله روم از آن برای مناسبتهای خاص مانند جنگ استفاده میکردند. در تاریخ ایران نیز از نقاره برای جنگ، صلح، جشن و عزا استفاده میشده و این سنت حتی پس از اسلام نیز وجود خود را حفظ کرده. امروزه این ساز در مشهد و نقارهخانه امام هشتم نواخته میشود.
سؤالات متداول
- تاریخچه ساز نقاره به چه زمانی برمی گردد؟
اولین استفاده از این ساز به عهد باستان برمیگردد و بسیاری از کشورها از جمله روم از آن برای مناسبتهای خاص مانند جنگ استفاده میکردند.
- ساختار نقاره چگونه است؟
نقاره از اتصال دو طبل کوچک به یکدیگر تشکیل و با کوبیدن دو چوب روی آن، نواخته میشود. روی نقاره نیز پوست گوساله، بز و یا شتر کشیده میشود.
- وسایل نقاره زنی شامل چیست؟
به طور کلی در نقاره نوازی از ۴ نوع طبل استفاده میشود: سرچاشنی، گاه بر گاه، تخممرغی و ساده.
بدون دیدگاه